TL HT Chủ đề 1 Chương I VL 11

 

Chủ đề 1 : DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

I – TÓM TẮT LÝ THUYẾT

I. Dao động điều hòa

1.  Dao động cơ

-    Dao động cơ là dạng chuyển động có giới hạn trong không gian, trạng thái của vật lặp đi lặp lại quanh một vị trí gọi là vị trí cân bằng.

-    Vị trí cân bằng là vị trí mà vật không chịu lực tác dụng hoặc hợp lực tác dụng lên vật bằng không (trạng thái đứng yên)

Ví dụ:

 2.  Dao động tuần hoàn.

-    Dao động tuần hoàn là dao động mà cứ sau những khoảng thời gian xác định, trạng thái của dao động được lặp lại như cũ.

-    Trạng thái gồm vị trí và hướng chuyển động của vật.

Ví dụ:

 

Như vậy,Dao động tuần hoàn chỉ là một dạng đặc biệt của dao động cơ học nhưng có tính tuần hoàn, tức là có chu kì và tần số.

-    Chu kì dao động (T) là khoảng thời gian ngắn nhất để vật thực hiện một dao động toàn phần. Đơn vị của chu kì là giây (s). 

Trong đó N  đó là số dao động toàn phần chất điểm thực hiện được trong khoảng thời gian t.

Tần số dao động (f) là số dao động toàn phần vật thực hiện được trong một đơn vị thời gian.

  Trong số các dao động tuần hoàn thì dao động điều hoà là đơn giản nhất nhưng lại là quan trọng nhất.

 3.  Dao động điều hòa

-    Dao động điều hoà có tính chất tuần hoàn theo thời gian và bị giới hạn trong không gian.

-    Dao động điều hòa là dao động mà li độ của nó là một hàm cosin của thời gian.

Ví dụ:

 

II. Mô tả dao động điều hoà

1. Phương trình dao động điều hoà

Dao động được mô tả bằng phương trình:

chú ý: 

- Vật dao động điều hòa có quỹ đạo là một đoạn thẳng dài: L = 2A.

- Quãng đường vật dao động đi được sau 1 dao động là S = 4A

2. Đồ thị dao động điều hoà

-     Đường cong trên hình là đồ thị dao động của con lắc. Nó cho biết vị trí của quả cầu trên trục x tại những thời điểm khác nhau. Đường cong này có dạng hình sin.

-     Đồ thị của li độ x  phụ thuộc vào thời gian là một đường hình sin.

3. Liên hệ giữa chuyển động tròn đều và dao động điều hòa.

-     Xét một chất điểm đang chuyển động tròn đều trên đường tròn tâm O, bán kính  A ngược chiều kim đồng hồ với tốc độ góc là ω. Chọn trục tọa độ Ox, góc O tại tâm đường tròn, cắt đường tròn tại hai điểm có tọa độ +A và –A.

-     Biểu thức trên là biểu thức li độ của một dao động điều hòa. Do vậy ta có thể kết luận: Hình chiếu của một điểm chuyển động tròn đều xuống một đường thẳng đi qua tâm và nằm trong mặt phẳng quỹ đạo dao động điều hòa.

Trong đó:    + Bán kính quỹ đạo tròn có độ lớn bằng biên độ dao động.

 + Vận tốc góc của chuyển động tròn có độ lớn bằng tần số góc của dao động.

4.  Pha dao động. Độ lệch pha

a. Pha dao động

-    Pha của dao động tại một thời điểm được tính bằng số phần đã thực hiện của một chu kì, kể từ khi bắt đầu chu kì đó: (ωt+φ )

=> Cho biết trạng thái chuyển động vật ở thời điểm t:

-         Pha ban đầu là pha của dao động tại thời điểm t = 0:

b. Độ lệch pha

-   Là đại lượng không đổi, không phụ thuộc vào thời điểm quan sát.

Xét hai dao động điều hoà cùng chu kì có phương trình lần lượt là:

Phần II. Trắc nghiệm

 1. Luyện tập trắc nghiệm nhiều đáp án chỉ lựa chọn 1 đáp án. 20/40 câu trắc nghiệm 

2. Trắc nghiệm đúng sai

3. Trắc nghiệm viết kết quả

4. Luyện đề 50 phút