Bài 10. Ba định luật Newton về chuyển động

Bài 10. Ba định luật Newton về chuyển động

I. Định luật I Newton

Nhắc lại về khái niệm lực

- Lực là sự kéo hoặc đẩy

- Lực có các tác dụng: làm biến dạng vật hoặc làm thay đổi vận tốc của vật.

- Lực luôn do một vật tạo ra và tác dụng lên vật khác, có hai loại lực: lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc.

Khái niệm quán tính

Xét các quyển sách đang nằm yên trên bàn và một quả bóng đang nằm yên trên sân cỏ

Vật luôn có xu hướng bảo toàn vận tốc chuyển động của mình. Tính chất này được gọi là quán tính của vật.

Ví dụ: Khi xe đang đứng yên sau đó đột ngột tăng tốc thì người ngồi trên xe sẽ có xu hướng ngả người về phía sau đối với xe. Khi xe đang chạy đều bất chợt phanh gấp thì người ngồi trên xe sẽ có xu hướng chúi người về phía trước đối với xe.

Định luật I Newton

Một vật nếu không chịu tác dụng của lực nào (vật tự do) thì vật đó giữ nguyên trạng thái đứng yên, hoặc chuyển động thẳng đều mãi mãi.

Ví dụ: Lực không phải là nguyên nhân gây ra chuyển động, mà là nguyên nhân làm thay đổi vận tốc chuyển động của vật.

 

II. Định luật II Newton

Tiến hành TN khảo sát mối liên hệ về độ lớn của gia tốc và độ lớn lực tác dụng

 

Nội dung định luật II Newton

Ví dụ

Trường hợp vật chịu tác dụng của nhiều lực thì F là hợp lực của các lực đó :

 

Mức quán tính của vật.

- Khối lượng là đại lượng đặc trưng cho mức quán tính của vật.

•        Vật có khối lượng càng lớn thì gia tốc của vật càng nhỏ, tức vật càng khó thay đổi vận tốc, nghĩa là vật có quán tính càng lớn.

•        Ngược lại, vật có khối lượng càng nhỏ thì càng dễ thay đổi vận tốc, nghĩa là vật có quán tính càng nhỏ.

Lực cân bằng – lực không cân bằng

Ví dụ

Nếu cho hai lực đồng thời tác dụng vào cùng một vật theo hướng ngược nhau, ta có hai trường hợp có thể xảy ra:

Trường hợp 1: 

Vật đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều. Hai lực này được gọi là hai lực cân bằng.

Ví dụ: Các bạn nhỏ đang chơi kéo co, tác dụng hai lực cân bằng lên dây nên dây đứng yên

Trường hợp 2: 

Vật thu gia tốc và chuyển động theo hướng của lực có độ lớn lớn hơn. Hai lực này được gọi là hai lực không cân bằng.

Ví dụ: Hai nhóm các bạn chơi kéo co, lực do nhóm các bạn bên trái tác dụng lên dây lớn hơn lực do nhóm các bạn bên phải, nên dây chuyển động về phía trái.

3. Định luật III Newton

Nội dung định luật III Newton

Khi vật A tác dụng lên vật B một lực, thì vật B cũng tác dụng lại vật A một lực. Hai lực này có điểm đặt lên hai vật khác nhau, có cùng giá, cùng độ lớn nhưng ngược chiều 

Vận dụng định luật III Newton